Stolica: Nikozja (Lefkosia)
Waluta: euro (EUR)
Języki urzędowe: grecki, turecki (Inne języki: angielski )

Cypr
Małe państwo - duża wyspa - gościnna, egzotyczna wyspa położona na przecięciu szlaków łączących Azję, Afrykę i Europę.
Najłagodniejszy i najbardziej słoneczny klimat w basenie Morza Śródziemnego.
Sezon na Cyprze trwa cały rok! - gdy temperatura spadnie, góry Troodos zaczynają żyć własnym życiem.

Region w głębi wyspy przyciąga zabytkami m.in. 10 kosciołami bizantyjskimi wpisanymi na listę swiatowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.
Chociaż Cypr jest państwem małym, dzięki bogatej ofercie dla turystów cieszy się ogromną popularnością wśród miłośników wakacyjnych przygód i wypoczynku.
Najpopularniejsze plaże znajdują się w rejonie Coral Beach i Agia Napa - rozrywkowego regionu, który najprzyjemniej zwiedzać po zachodzie słońca.

Kuchnia cypryjska jest typową kuchnią śródziemnomorską, może odrobinę lżejszą. Dużą popularnością cieszą się dania z ryb, a także "przegryzki" takie jak: figi, orzechy, pestki i ziarna, oliwki. Z jednej strony na wyspie jest wiele oryginalnych przysmaków i kulinarnych zwyczajów, a z drugiej strony - podobnie jak w kulturze i zwyczajach - można zauważyć wpływy państw poprzez historię związanych z Cyprem. Oddzielną historią jest przygoda z cypryjskimi winami. Do najsłynniejszych należy Commandaria - wino, którego receptura pamięta czasy Ryszarda Lwie Serce. Przypuszcza się, że receptura węgierskiego Tokaja, wina Maderia czy Masala zostały opracowane na bazie cypryjskich przepisów. Commandaria Alasia to najstarsze wino. Wytwarzane z czerwonego Mavro i białego Xynisteri. Po fermentacji w glinianych kadziach w naturalny sposób uzyskuje 15% alkoholu. przechowywane przynajmniej przez 5 lat. Podobno sułtan Sulejman II podbił w 1571 r. wyspę, aby zdobyć Commandarię i dla niej jednej uczynił odstępstwo od reguł islamu. Na Nowy Rok przygotowuje się ciasto Vasilopitta, do którego wkłada się monetę. Szczęście będzie sprzyjać temu, kto znajdzie ją w swojej porcji.

Późne spożywanie obiadów
Na Cyprze zwyczajem jest późne spożywanie obiadów - restauracje otwarte są wieczorem, od godz. 20.00.

Ubranie przy zwiedzaniu świątyń
Należy pamiętać o odpowiednim ubraniu przy zwiedzaniu świątyń: ramiona i kolana muszą być zakryte. W wielu świątyniach można pożyczyć spodnie lub chusty, które należy założyć podczas zwiedzania. Może się zdarzyć, że nieodpowiednio ubrana osoba nie zostanie wpuszczona do środka.

Fotografowanie
Na całym obszarze wyspy lepiej nie lekceważyć zakazu fotografowania w okolicy baz wojskowych i Linii Attyli, zwanej w Nikozji Zieloną Linią. Jeśli turysta zostanie przyłapany na celowym czy przypadkowym fotografowaniu obiektu wojskowego, czasami konfiskuje się jego film. Gdy po wywołaniu i przejrzeniu kliszy okazuje się, że nie można jej wykorzystać ze szkodą dla państwa, Grecy cypryjscy często zwracają film i grzecznie przepraszają za kłopot, ale na północy najczęściej nie trafia on z powrotem do właściciela, a tureccy wojskowi traktują turystę znacznie bardziej obcesowo. Na południu Cypru zakaz fotografowania dotyczy też części lub całości klasztorów, w których zakonnikom znudziło się odgrywanie roli małp w ogrodzie zoologicznym. Nie należy również robić zdjęć w kościołach zdobionych freskami. Dozorca towarzyszy zwiedzającym między innymi właśnie po to, aby temu zapobiec.

Święta i godziny pracy
W sklepach i urzędach na całym obszarze wyspy obowiązuje powszechna w krajach śródziemnomorskich przerwa na sjestę w połowie dnia. Na południu dni ustawowo wolne od pracy to w większości święta kościelne, co świadczy o dominującej roli religii prawosławnej w życiu greckiej społeczności Cypru. Turecka ludność wyspy wyznaje bardziej świecki światopogląd, nic więc dziwnego, że święta na północy wiążą się przeważnie z ważnymi wydarzeniami w historii lokalnej społeczności. W ostatnich latach instutucje odpowiedzialne za rozwój turystyki na południu poszerzyły ilość imprez kulturalnych, aby uatrakcyjnić pobyt zagranicznym turystom. Uzupełniają one uświęcone tradycją obchody świąt religijnych. W sezonie letnim (1 V-15 IX) sklepy w miastach na południu zazwyczaj są otwarte codziennie w godz. 8.00-13.00 oraz od 16.00 do 19.30 (w śr. i sb. tylko rano). Wiosną (IV-V) i jesienią (poł. IX-X) po południu są czynne tylko do 19.00. Zimą (1 XI-31 III) sklepy i urzędy pracują codziennie w godz. 8.30-18.00, również z wyjątkiem środy i soboty, kiedy czas pracy kończy się o 14.00. Wszelkie obiekty turystyczne w kurortach i sklepy w górskich wioskach są często otwarte dłużej. Sklepy spożywcze położone przy drogach łączących większe miasta z okolicznymi wsiami zawsze obsługują klientów po 19.00, często nawet do 21.30, szczególnie, jeśli trasa prowadzi do wsi zamieszkanej w większości przez osoby zatrudnione w mieście. Na południu prawie wszystkie święta państwowe zbiegają się z kościelnymi. Wśród dat podanych w ramce tylko Kataklysmós nie jest (przynajmniej ustawowo) dniem wolnym od pracy. Jeśli któreś z wymienionych świąt wypada w niedzielę, nie pracuje się też w następujący po niej poniedziałek. Pierwszy wtorek po Wielkanocy to również święto państwowe, podobnie jak Wielki Piątek i częściowo Wielki Czwartek. Należy pamiętać, że sklepy są wprawdzie otwarte w Wielki Piątek i do południa w Wielką Sobotę, ale potem są już nieczynne aż do następnej środy. Wyjątek stanowią miejscowości turystyczne.

Kartka pocztowa, wysłanie listu
Znaczek pocztowy, który został zakupiony w kraju należącym do Unii Europejskiej, może zostać użyty tylko w tym kraju, w którym zostal zakupiony, nawet pomimo faktu zapłacenia za niego w Euro. Wysyłając kartkę pocztową do innego kraju, który również należy do Unii Europejskiej, należy liczyć się z opłatą, która jest wpisana w wykaz opłat stosowanych na początku roku 2006. Informacje o cenach usług pocztowych można uzyskać w najbliższym urzędzie poczty. Znaczek pocztowy w tym kraju kosztuje: 25 centów (funt cypryjski)

Zwiedzanie
Na całym obszarze wyspy ustalono dogodne dla turystów godziny otwarcia muzeów i zabytków archeologicznych, chociaż na północy niektóre z nich zamyka się czasem bez żadnych wyjaśnień, z powodu braku personelu. Opłaty za wstęp są raczej niskie, szczególnie jeśli porówna się je z cenami biletów w sąsiednich krajach. Na południu pozytywnie nastrajają również wywieszki z napisem "Please ask for your ticket" (proszę zakupić bilet), tym bardziej że w Grecji czy Egipcie zamiast nich pojawia się zwykle groźny Cerber w ludzkiej postaci. W kościołach i meczetach dostępnych dla zwiedzających godziny otwarcia są często nieokreślone, a opłatę za wstęp zastąpiono wolnymi datkami. Na południu bardziej znane stanowiska archeologiczne z czasów starożytnych otoczono ogrodzeniem. Zazwyczaj udostępnia się je zwiedzającym przez cały rok od 7.30 do zachodu słońca, z tym że nawet w dłuższe dni w roku nigdy nie wpuszcza się turystów po 19.30. Większość muzeów zamyka się zwykle o 18.00 (nieliczne wcześniej - o 14.30). W dni ustawowo wolne od pracy (zob. poprzedni podrozdział) czynne są prawie wszystkie stanowiska archeologiczne, ale muzea pracują krócej lub wcale, natomiast niczego nie uda się zwiedzić w Niedzielę Wielkanocną, Boże Narodzenie i Nowy Rok. Opłaty za wstęp do placówek państwowych nie przekraczają 1,5 ŁCY. Aktualnie cena biletu wynosi najczęściej 1 ŁCY, a dzieci w wieku poniżej 10 lat wchodzą bezpłatnie. Na północy Cypru turysta ma do wyboru bardzo nieliczne muzea i zabytki. Są one czynne mniej więcej w takich samych godzinach jak obiekty na południu. Urok i popularność danego miejsca decydują o cenie biletu, która wynosi równowartość 1-2 Ł. Na południu większość słynnych kościołów zdobionych freskami nadal pełni rolę czynnych ośrodków kultu. Aby uchronić je przed złodziejami i zgubnym wpływem czynników atmosferycznych, często zamyka się je na klucz, który trzyma u siebie w domu ksiądz lub dozorca opiekujący się danym zabytkiem. Godziny otwarcia wielu kościołów nie są ustalone i nierzadko trzeba odszukać opiekuna, zwykle zamieszkałego lub zatrudnionego w okolicy. Od zwiedzających wymaga się symbolicznej darowizny w postaci niewielkiej sumy pieniędzy, którą należy wręczyć dozorcy lub wrzucić do specjalnej skrzynki na ofiarę. Ponieważ w większości z nich wciąż odprawia się liturgię, nie wolno wchodzić do środka w krótkich spodenkach, a górna część ubrania nie może być bez rękawów. Nie wpuszcza się też kobiet w spodniach, zarówno krótkich, jak i długich. Należy przyjść w odpowiednim stroju, gdyż na miejscu nie można wypożyczyć żadnych okryć. Obowiązuje także zakaz fotografowania, szczególnie z lampą błyskową. Obecnie przeważająca liczba meczetów w greckiej części wyspy pozostaje zamknięta na wypadek, gdyby na południe miała powrócić ludność turecka. Czynny meczet znajduje się obecnie w greckiej Nikozji oraz w Limassolu i Larnace. W tych trzech świątyniach modlą się nieliczni Turcy cypryjscy, a także Arabowie i Irańczycy, którzy tworzą na południu dość dużą społeczność. Zarówno pielgrzymi z zagranicy, jak i miejscowi muzułmanie nadal odwiedzają usytuowany w pobliżu Larnaki atrakcyjny turystycznie meczet (tekke) Hala Sultan. Grecy cypryjscy mogą dwa razy do roku odwiedzić położony na północy monaster Áyios Andhréas. W zamian za to Turcy cypryjscy mają prawo do przekroczenia Zielonej Linii (zazwyczaj w czasie Şeker Bayramî) w celu modlitwy w Hala Sultan. W każdym meczecie na wyspie obowiązuje pewna etykieta. Przede wszystkim trzeba zdjąć buty przy wejściu, choć niektóre źródła błędnie utrzymują, że nie jest to konieczne, i unikać ubrania odsłaniającego ciało. Zasady są zatem podobne jak przy zwiedzaniu kościoła. Należy podkreślić, że turysty nie traktuje się w meczecie jak intruza. Rdzenni muzułmanie cypryjscy to społeczność niezwykle tolerancyjna, co szczególnie widać w ich stosunku do psów i picia alkoholu. Tylko prawdziwy skandal wyprowadziłby ich z równowagi, a zainteresowanie islamską kulturą sakralną raczej im pochlebia. Aby nikomu się nie narazić, wystarczy unikać wchodzenia do meczetu podczas nabożeństwa i nie przechodzić przed nosem osobie, która właśnie odmawia modlitwę.

Toalety
Na południu ubikacje znajdują się w parkach, przy nadmorskich promenadach itd. Czasami trzeba zapłacić za skorzystanie 5 lub 10 centów. W okresie od października do kwietnia wiele szaletów zamyka się o 17.00. Na północy starannie oznakowane płatne ustępy umieszczono w dyskretnych miejscach w porcie Kyrenii, a także w Nikozji i na starówce w Famaguście, ale lepiej korzystać z ubikacji w hotelach lub restauracjach. W niektórych ustępach ustawiono przy muszli kosz, do którego powinno się wrzucać zużyty papier, aby nie zapchać rury odpływowej. mozna pic wszedzie bez obaw, nawet w ulicznych poidelkach, ale butelkowana woda mineralna jest smaczniejsza.

Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europej­skiej/Euro­pejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Cypru do 90 dni jest pasz­port bądź dowód osobisty. Przed wy­jazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości (szczególną uwagę należy zwrócić na aktualność zdjęcia). Ograniczenia swobodnego prze­miesz­czania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie w przy­padkach zagrażających polityce bezpieczeństwa państwa i zdro­wiu publicznemu.

Granice Republiki Cypryjskiej można przekraczać wyłącznie przez przejścia graniczne na lotniskach w Larnace i Pafos oraz morskie w Larnace, Limassol i Pafos. Zabroniony jest wjazd i wy­jazd z Cypru przez porty morskie i lotnicze w części wyspy zajętej przez Turcję

Zgodne z normą unijną. Dopuszczalny jest wwóz i wywóz waluty bez ograniczeń, pod warunkiem za­dekla­rowania jej na przejściu granicznym. Do kwoty 12 tys. EUR wystarczy wyciąg z banku, powyżej tej sumy potrzebne jest specjalne pozwolenie tego banku. Na terytorium Republiki Cy­p­ryj­skiej nie można wwozić produktów mlecznych i mięsa. Poza tym nie ma szcze­gólnych restrykcji celnych, które odbiegałyby od powszechnie przyjętych standardów. Uwaga: Towary kupione na północy (po stronie tureckiej) mogą być skonfiskowane. Wartość zakupów dokonanych w północnej części wyspy nie może przekraczać 135 EUR, nie wol­no przywozić stamtąd produktów wyprodukowanych przez firmy tureckie, maksymalnie można mieć ze sobą 1 l alkoholu i 2 paczki papierosów (40 szt.).

Nie ma obowiązku meldunkowego przy pobytach do 3 miesięcy (turyści). Osoby, które zamierzają na Cyprze szukać zatrudnienia i podjąć pracę, obowiązane są w ciągu 8 dni zarejestrować się w Biurze Imigracyjnym (Immigration Office).

Indywidualne ubezpieczenie nie jest obo­wiązkowe, jednakże wskazane jest wykupienie pakietu ubez­piecze­niowego, szczególnie od następstw nieszczęśli­wych wypadków i kosztów leczenia (poza EKUZ).

Na Cyprze nie występują zagrożenia sanitarno-epidemiologiczne, nie wymaga się szczepień ochronnych. Generalnie leczenie jest odpłatne i kosztowne. Jedynie w nagłych wypad­kach udzielenie przez szpital niezbędnej pomocy jest bezpłatne. Należy jednak pamiętać, aby zawsze mieć ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), która umożliwia obywatelom Unii Europejskiej ko­rzystanie z opieki medycznej w innych krajach członkowskich.

Niezbędne jest ważne pra­wo jazdy. Samochód może wypożyczyć osoba, która ukończyła 21 lat. Opłata za wynajęcie samochodu wraz z ubezpieczeniem zależy od klasy pojazdu i wynosi minimum 25 EUR dziennie. Ubezpieczenie samochodu nie rozciąga się na północną część Cypru (wymagane jest wykupienie nowego ubezpieczenia). Na Cyprze obowiązuje ruch lewostronny. Podczas jazdy nie wol­no używać telefonów komórkowych. Ilość alkoholu we krwi kierowcy nie może przekraczać 22 miligramów. Dopuszczalna prędkość na terenie zabudowanym wynosi 50 km/godz., na dro­gach szybkiego ruchu – 100 km/godz., na pozostałych drogach – w zależności od znaków drogowych. Mandaty: za przekroczenie prędkości – 2 EUR za każdy km/godz. ponad limit.

Sieć komunikacji miejskiej i mię­dzymiastowej nie jest zbyt rozbudowana. W miejsco­wościach nadmorskich kursują autobusy, a przystanki z reguły znajdują się w pobliżu zabytków i hoteli; połączenia między­miastowe ograni­czają się do kilku autobusów dziennie, kursu­jących głównie między pięcioma miejscowościami: Nikozją, Larnaką, Limassol, Pafos i Aja Napą. Lukę w komunikacji wypełniają tzw. service taxi (np. Travel Express), czyli taksówki zbiorowe. Są one stosun­kowo tanie i szybkie.

Zagrożenie przestępczością pospolitą na Cyprze jest niewielkie, coraz częstsze są jednak kradzieże kie­szon­kowe. Mieszkańcy są przyjaźnie nastawieni do cudzo­ziemców, zwłaszcza do turystów.