Grecja Ze swymi ponad 160 zamieszkanymi wyspami terytorium rozciągającym się od Morza Śródziemnego po Bałkany, Grecja ma tyle do zobaczenia, że na jej dokładniejsze zwiedzanie nie starczyłaby wielotygodniowa wyprawa. Zabytki historii starożytnej dają świadectwo ponad czterem tysiącom cywilizacji współcześnie. Łączą w sobie legendę z historią takich znanych miejscach jak Delfy, Mykeny czy Akropol oraz zupełnie nieznanych, w których pobyt wydaje się prawie tym pierwszym od starożytności. Plaże rozciągają się wzdłuż krętej linii brzegowej, a wybór piaszczystych wybrzeży mamy tutaj wielki- od najbardziej odludnych wysepek po luksusowe kurorty wczasowe.

Znajdują się tu również szlaki turystyczne, które są usytuowane w górach w głębi kraju, są to jedne z najlepszych i niewiadomo, czemu najmniej odwiedzanych w Europie. Pewnie słabo są rozreklamowane, ale to tylko prywatne newanse przewodników z biur turystycznych. Warto w Grecji spróbować tradycyjnego napoju alkoholowego zwanego ouzo. Ma 48% i jest to alkohol destylowany z zacieru winogronowego pozostałego po wyrobie wina, doprawiony anyżem. Jeśli zamówimy w jakimś lokalu Ouzo to dostaniemy dwie małe szklanki, w jednej będzie Ouzo a w drugiej czysta woda - należy ją dolać do Ouzo wedle swoich upodobań. Ouzo ma kilka odmian, najlepsze są te z Samos, Lesbos i Tirnawos.

Kuchnia Grecka zdaniem smakoszów zalicza się do najlepszych kuchni świata. Co sprawia, że kuchnia grecka ma swój oryginalny charakter? Przede wszystkim słońce. Pod upalnym niebem Grecji rośnie, dojrzewa i nabiera najlepszego smaku nieprzebrana ilość jarzyn ziół i owoców. Po drugie - morze dające ludziom najbardziej smakowite ryby, krewetki, ośmiornice i małże. Po trzecie - ziemia, od gór, na zboczach których pasą się stada owiec, poprzez doliny porośnięte gajami oliwnymi, zagonami warzyw i winnic. I wreszcie sięgające starożytności i przekazywane z pokolenia na pokolenia tradycje kulinarne.

TAVLI - UKOCHANA GRA GREKÓW
Tavli mówią to sami Grecy jest częścią ich życia. Niemalże w każdej greckiej Cafe można zobaczyć Greków grających w tę grę. Czasami grają w całkowitej ciszy, skupieniu a czasami sytuacja jest bardzo nerwowa i pełna napięcia. Grają zarówno dla przyjemności i zabawy ale czasem również na pieniądze. Jest to jedna z najstarszych gier na świecie, zakłada się, że powstała ok. 5000 lat temu i wymyślili ja starożytni Egipcjanie. Dziś znana jest na całym świecie pod nazwą Backgammon. Choć w Grecji reguły tej gry są troszeczkę inne. Tysiące lat po Egipcjanach gra podobna do Backgammon była niezwykle popularna w Grecji, przynajmniej wśród patrycjuszy. Platon wspomina o tej grze i komentuje jej popularność. Sofokles przyznaje autorstwo gry Palamedesowi, który wymyślił ją podczas oblężenia Troi, Homer wspomina o niej w Odysei, Herodot, uważa z kolei, że tą grę wymyślili Lidyjczycy. Greckie TAVLI oznacza trzy różne gry, które rozgrywa się po kolei: - PORTES - oznacza drzwi, dwa pionki razem kształtują drzwi, - PLAKOTO - pochodzi od greckiego czasownika plakono, który oznacza kłaść coś na szczycie czegoś jeszcze, w grze jest to stawianie pionka na pionku przeciwnika, - FEVGA - (wymawia się figa) oznacza bieg, w grze należy jak najszybciej i dogodniej ustawić pionki aby jak najszybciej dojść do swojej bazy. Celem każdej partii jest to aby swoje pionki jak najszybciej umieścić we własnej bazie a następnie całkowicie ściągnąć je z planszy. Każdą z gier rozgrywa się po kolei aż do uzyskania 7 punktów. Do gry używa się jedną parę kostek. O tym kto rozpoczyna decyduje rzut kostkami. Ten kto wyrzuci większą liczbę oczek zaczyna.

Restauracje
Przy wyborze restauracji najlepiej zapytać miejscowych, zdaża się że najładniej wydekorowane restauracje zewnątrz są brudne wewnątrz, natomiast restauracje bądź tawerny mające raczej wygląd prosty, służą najlepszym jedzeniem. Jeśli widać na przykląd że w restauracji siedzi dużo greków, oznacza to że jedzenie jest dobre. Natomiast trzeba wziąść pod uwage że grecy jadają chętnie po godz. 22.00, więc ta reguła nie liczy sie na przykład o godzinie 20.00.

Urzedy pocztowe
Urzedy pocztowe sa czynne od poniedzialku do piatku w godzinach 7.30-14.00 (w niektórych miastach takze wieczorem oraz w sobote rano). Listy wyslane na stalym EURadzie poczta lotnicza docieraja do adresatów w Europie po okolo siedmiu dniach. W przypadku wysp trzeba przyjac zasade, ze im wieksza wyspa, tym krócej trwa doreczenie listu. Za pocztówke lub list do kraju europejskiego placi sie 0,60 EUR, za ekspres ( katepígonda ), docierajacy do adresata o dzien lub dwa szybciej, okolo 3 EUR. Paczki najlepiej wysylac w urzedach w wiekszych miejscowosciach. Tylko wtedy bowiem mozna spodziewac sie, ze w ciagu jednego dnia dotra do Aten i na samolot. Znaczki ( grammatósima ) na zwykle listy czy widokówki sprzedawane sa takze w kioskach ( períptero ). Ich wlasciciele maja jednak prawo do 10-procentowej prowizji, ale i tak nigdy nie wiedza, ile aktualnie wynosi oplata za znaczki za granice. Skrzynki pocztowe sa jaskrawo zólte, skrzynki ekspresowe - ciemnoczerwone; w otwór oznaczony esoterikó wrzuca sie listy krajowe, w eksoterikó - zagraniczne. Najlepiej wrzucac przesylki do skrzynek znajdujacych sie przy poczcie, gdyz polozone dalej nie sa oprózniane zbyt czesto. Z odbieraniem przesylek na poste restante, zwlaszcza w wiekszych miastach, nie ma problemu. Przesylki winny byc wyraznie oznaczone jako poste restante, z podkreslonym nazwiskiem adresata, i kierowane na adres wybranego urzedu pocztowego. Nalezy je odebrac w ciagu miesiaca, legitymujac sie paszportem.

Telefon
Grecka telekomunikacja OTE (Organismós Tiliepikinoníon tis Elládos) do niedawna nalezala do najgorszych w Unii Europejskiej, ale zagrozony prywatyzacja i rozwojem telefonii komórkowej monopolista znacznie poprawil ostatnio poziom swoich uslug i obnizyl taryfy. Budki telefoniczne z aparatami tylko na karty magnetyczne usytuowane sa zwykle na rogach najruchliwszych ulic. Karty maja 100, 500 lub 1000 jednostek i mozna je kupic w kioskach, biurach OTE i u wlascicieli kiosków z czasopismami. Planujac krótki pobyt, nie warto kupowac dosc drogich kart (najtansza kosztuje ok. 3 EUR); lepiej dzwonic z períptero , czyli ulicznego kiosku, gdzie w telefonach zainstalowano liczniki (napis móno topikó oznacza, ze nie ma licznika i telefon przeznaczony jest do rozmów lokalnych). Oplate uiszcza sie po skonczeniu rozmowy. Inna mozliwoscia jest korzystanie z umieszczonych w barach i hotelach automatów na monety 5-, 10-, 20- lub 50-centowe. Rozmowy lokalne sa dosyc tanie (0,15 EUR za 3 min), ale miedzymiastowe naleza do najdrozszych w Europie. Stawka za polaczenia krajowe wynosi 0,16 EUR za minute z telefonu prywatnego, nieco wiecej z automatu. Taniej (10-50%, w zaleznosci od odleglosci) za rozmowy w obrebie Grecji placi sie w godzinach 22.00-8.00 oraz przez cala niedziele. Za granice najbardziej oplaca sie dzwonic miedzy 22.00 a 6.00. Rozmowy miedzynarodowe ( eksoterikó ) najlepiej przeprowadzac z automatów na karty. Rozmowy z krajami europejskimi kosztuja okolo 0,40 EUR za minute (z telefonu prywatnego 0,28 EUR). Numer dostepowy Poland Direct - 008004811. Telefony komórkowe ciesza sie ogromna popularnoscia. W kraju dziala trzech operatorów: Panafon-Vodafon, Telestet i Cosmote. Podobnie jak w Polsce, bardzo promowane sa telefony na karte (przoduja w tym zwlaszcza Telestet B-Free i Panafon-Vodafon Á La Carte). Planujac paromiesieczny pobyt w Grecji, warto zainwestowac okolo 90 EUR, by nabyc przyzwoity telefon i karte wazna pól roku. Karty (6, 15, 18 EUR) sprzedaja wszystkie períptera.

Czas
Grecja lezy we wschodnioeuropejskiej strefie czasowej, czas jest wiec przesuniety o godzine do przodu w stosunku do Polski (np. gdy w Polsce jest 7.00, w Grecji jest juz 8.00). Czas letni rozpoczyna sie tutaj o 4.00 rano w ostatnia niedziele marca, kiedy zegarki przesuwa sie o godzine do przodu, a konczy o 4.00 rano w ostatnia niedziele wrzesnia. Cala operacja nie jest szczególnie naglasniana w mass mediach, w zwiazku z czym kazdego roku wielu obcokrajowców spóznia sie na pociagi, promy i samoloty. Aktualny czas podaje po grecku zegarynka (tel. 141).

Godziny pracy
O godzinach pracy w Grecji mozna powiedziec wlasciwie tylko jedno: bez przerwy sie zmieniaja. Tradycyjnie juz sklepy otwierane sa miedzy 8.30 a 9.30; okolo poludnia, kiedy robi sie bardzo goraco, rozpoczyna sie dluga przerwa, trwajaca do popoludnia lub póznego popoludnia. Wiekszosc sklepów (ale juz nie banki i urzedy) otwiera wówczas ponownie swoje podwoje. W rejonach czesciej odwiedzanych przez turystów urzedy i sklepy pracuja na ogól w systemie nieco bardziej przypominajacym zwyczaje pólnocnoeuropejskie, tj. bez przerwy w srodku dnia. Dotyczy to takze najwazniejszych zabytków archeologicznych i muzeów. Wiekszosc instytucji rzadowych jest czynna od 8.00 do 14.00, niemniej jednak trzeba byc wyjatkowym optymista, zeby przyjsc po 13.00 i oczekiwac zalatwienia czegokolwiek w tym samym dniu. Firmy prywatne sredniej i duzej wielkosci oraz punkty uslugowe zazwyczaj pracuja w godzinach 9.00-18.00. Przerwy w ciagu dnia urzadzaja sobie na ogól firmy i przedsiebiorstwa zajmujace sie handlem. W najgoretszej porze roku sklepy czynne sa teoretycznie w poniedzialki, srody i soboty w godzinach 9.00-14.30 oraz we wtorki, czwartki i piatki w godzinach 8.30-14.00 i 18.00-21.00. W chlodniejszych miesiacach przerwa w ciagu dnia rozpoczyna sie nieco pózniej, a konczy o 30-60 min wczesniej. W Atenach wiele firm zaczelo ostatnio pracowac zima bez przerw ( synéchies óres ), ale nie wszyscy stosuja sie do tej zasady. Istnieje jednak tak wiele wyjatków od tych regul, ze jedynie od poniedzialku do piatku miedzy 9.30 a 13.00 mozna cokolwiek zalatwic.

Elektryczność
W sieci plynie prad zmienny 220 V; w niektórych odludnych rejonach niekiedy staly 110 V. Gniazdka typowe, jak w Polsce.

Po wejściu Polski do Unii Europejskiej zniesiony został obowiązek wizowy przy wjeździe do Grecji z wyjątkiem przypadków wjazdu w celach podjęcia pracy zależnej oraz pracy na podstawie umowy o dzieło. W stosunku do osób wjeżdżających do Grecji w celu podjęcia pracy stosuje się przepisy ustawy 2910 z 2001 r. w sprawie wjazdu i pobytu cudzoziemców. Zgodnie z ustawą osoby takie powinny mieć zezwolenie na zatrudnienie, które organ wydający przesyła bezpośrednio do Konsulatu Republiki Greckiej w Warszawie. Na jego podstawie konsul wydaje wizę. Po przyjeździe do Grecji należy złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt. Ograniczenia w dostępie do greckiego rynku pracy nie obejmują osób zamierzających podjąć pracę na zasadzie samozatrudnie-nia. Kategoria samozatrudnienia dotyczy każdego, kto zachowuje swobodę działania w wykonywaniu zawodowej działalności i ponosi ryzyko ekonomiczne z nią związane. Swobodny dostęp do greckiego rynku przysługuje natomiast osobom, które w dniu 1 maja 2004 r. pracowały legalnie na terenie Grecji i miały zezwolenie na pracę nieprzerwanie przez 12 miesięcy. Osoby pozostające w Grecji ponad trzy miesiące, które w tym czasie nie złożyły dokumentów niezbędnych do wydania ze- zwolenia na pobyt, podlegają karze grzywny od 58,69 EUR do 293,47 EUR za pierwszy miesiąc przedłużenia pobytu ponad 90 dni. Grzywna ta wzrasta o 2,93 EUR za każdy następny dzień nie zalegalizowanego pobytu. Natomiast osoby przebywające w Grecji bez zezwolenia na pobyt i podejmujące pracę najemną bez zezwolenia podlegają odpowiedzialności karnej.

Posiadanie środków odurzających lub jakichkolwiek substancji uważanych za narkotyki jest zagrożone sankcjami karnymi. Za szczególnie poważne przestępstwo, zagrożone wieloletnią karą pozbawienia wolności, uznawany jest handel narkotykami.

Osoby opłacające składki na NFZ, przebywające w Grecji, mają prawo do skorzystania z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia.
Udając się do lekarza, należy przedstawić dokument potwierdzający fakt ubezpieczenia (formularze serii E-100).
W przypadku wyjazdu turystycznego w celu skorzystania z bezpłatnej opieki medycznej w Grecji konieczne jest okazanie zaświadczenia o ubezpieczeniu (formularz E-111). Posiadacz formularza E-111 w razie konieczności podjęcia leczenia na terenie Grecji powinien zwrócić się do:
a) centrum zdrowia IKA (przychodnie regionalne lub lokalne);
b) szpitala IKA;
c) lekarza rodzinnego IKA.
Zakłady opieki zdrowotnej IKA przyjmują pacjentów po wcześniejszym telefonicznym uzgodnieniu terminu wizyty (numer 184 na całym obszarze Grecji).
W nagłych przypadkach można od razu zgłosić się do jednostki zdrowia IKA. W razie konieczności skorzystania z opieki zdrowotnej poza godzinami funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej IKA (7.00-21.00 codziennie) lub w dniu wolnym od pracy należy zgłaszać się do dyżurujących szpitali i przychodni IKA lub E.S.Y. (Narodowy System Ochrony Zdrowia). Osoby przebywające w regionie, gdzie nie ma jednostki zdrowia IKA, mogą zgłaszać się do regionalnych przychodni E.S.Y. W przypadku korzystania z opieki zdrowotnej w szpitalach IKA lub E.S.Y. pacjent (mający zaświadczenie E-111) nie ponosi kosztów leczenia. W przypadku podjęcia leczenia w szpitalach E.S.Y., które nie współpracują z IKA, pacjent opłaca leczenie we własnym zakresie. Jeżeli w pobliżu miejsca pobytu nie ma oddziału IKA i pacjent skorzysta w nagłym wypadku z prywatnego leczenia, musi pokryć wszelkie koszty. Po przedstawieniu szczegółowych rachunków IKA może zwrócić część kosztów według stawek stosowanych w publicznej służbie zdrowia. Wniosek o zwrot kosztów należy kierować do oddziału IKA w miejscu pobytu lub do właściwych instytucji ubezpieczeniowych po powrocie do kraju, przedstawiając rachunki za leczenie. Gdy konieczny jest zakup lekarstw, pacjent powinien uprzednio otrzymać receptę. Apteki współpracujące z IKA realizują recepty zgodnie z taryfą ulgową (do 25% wartości leku). Do refundacji kosztów leczenia w Grecji wymagane są oryginały dowodów zapłaty z perforowanymi numerami, oryginały recept (należy żądać ich zwrotu); z opakowań lekarstw należy odkleić nalepki i umieścić je na dowodzie zapłaty za lekarstwa. Uwaga: Dokument E-111 nie uprawnia do świadczeń, jeśli celem podróży jest uzyskanie świadczeń medycznych za granicą.

W Grecji podczas jazdy samochodem obowiązkowe jest zapinanie pasów bezpieczeństwa zarówno na przednich, jak i tylnych siedzeniach. Rozmawianie przez telefon komórkowy podczas prowadzenia samochodu jest zabronione. Maksymalny dopuszczalny poziom alkoholu we krwi wynosi 0,6 promila. Prawo jazdy (zarówno starego, jak i nowego wzoru) wydane przez polskie władze uprawnia do prowadzenia pojazdu w Grecji i zachowuje ważność do daty określonej w dokumencie. Kierujący pojazdem obowiązany jest mieć ze sobą dowód rejestracyjny pojazdu. Obywatel polski mający stałe miejsce zamieszkania w Grecji może wymienić prawo jazdy na nowy, wspólnotowy egzemplarz. Warunkiem jest posiadanie numeru AFM (odpowiednik polskiego NIP). Wymiana jest bezpłatna i nie wiąże się z koniecznością ponownego zdawania egzaminów.

Turyści udający się do Grecji z zamiarem nurkowania powinni uzyskać zezwolenie na nurkowanie w urzędzie portowym właściwym dla miejsca pobytu w Grecji. Zezwolenie określa rejon, w którym dozwolone jest nurkowanie. Należy bezwzględnie przestrzegać obowiązku uzyskiwania zezwolenia i nurkować jedynie w wyznaczonym rejonie - w przeciwnym razie narażamy się na sankcje karne. Niedozwolone jest także wydobywanie z dna morskiego jakichkolwiek przedmiotów (prawo o ochronie zabytków przewiduje dotkliwe kary). W większości klasztorów dostępnych dla turystów od zwiedzających wymaga się skromnego ubioru, w szczególności długiej spódnicy lub spodni. Nie jest tolerowany strój plażowy. Osoby zainteresowane zwiedzaniem Republiki Mnichów na Świętej Górze Atos winny wcześniej skontaktować się z Biurem Piel-grzymstwa (Office for Pilgrims to Mount Athos), tel. (0030) 2310 833-733, fax (0030) 2310 861-811, w celu załatwienia niezbędnych formalności związanych z wjazdem na terytorium Republiki Mnichów i uzgodnienia terminu wizyt.

Grecja jest krajem stosunkowo bezpiecznym. Jednak należy wystrzegać się pozostawiania bez nadzoru rzeczy osobistych i dokumentów w miejscach publicznych, w szczególności na plażach. Wybierając się promem z Grecji do Włoch, należy pamiętać, że zdarzają się przypadki włamań do samochodów i przyczep kempingowych przez nielegalnych imigrantów, próbujących w ten sposób przekroczyć granicę. Z tego względu należy zachować ostrożność, a w szczególności nie pozostawiać pojazdów w niestrzeżonych miejscach w miastach portowych.